PRESENT ปัญญาจักรวาล

สรุปหนังสือ ปัญญาจักรวาลเล่มนี้ยากมาก นี่คือความคิดที่วนเวียนอยู่ในหัวระหว่างอ่านใกล้จบ เพราะหนังสือปัญญาจักรวาล ของคุณภิญโญ ไตรสุริยธรรมา แถบจะสรุปทุกอย่างไว้หมดแล้วในหนังสือเล่มนี้ ตั้งแต่เรื่องของ ปรัชญา ปัญญา ปราชญ์ สู่ปัจจุบันว่าเราควรจะใช้ชีวิตอย่างไร ในยุค AI เข้ามาทำให้มนุษย์ดูด้อยค่าความสำคัญลงทุกวัน

คุณภิญโญเล่าตั้งแต่คัมภีร์ของศาสนา หรือปราชญ์โบราณคนสำคัญต่างๆว่าต่างพูดถึงจุดเริ่มต้นของจักรวาลคล้ายๆกัน คือเริ่มจากความว่างเปล่า เริ่มจากวีลที่คล้ายกัน นั่นก็คือ “ปฐมกาล”

คุณภิญโญสรุปในเรื่องปรัชญาความเชื่อเรื่องเทพเจ้าไว้อย่างน่าสนใจว่า มนุษย์เราบูชาเทพเจ้า แต่อย่าลืมว่าก็มนุษย์เรานั่นแหละที่สร้างเทพเจ้าผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นขึ้นมา ดังนั้นถ้าเทพสร้างมนุษย์ มนุษย์ก็สร้างเทพ ต่างเกื้อหนุนกันเป็นวัฏจักร

ส่วนเรื่อง AI ที่หลายคนเริ่มกังวลในวันนี้ คุณภิญโญก็ให้มุมมองที่น่าสนใจจากเรื่องราวใกล้ตัวที่เราล้วนมองข้ามกันไปตรงที่ว่า แม้ความฉลาดของ AI จะก้าวล้ำหน้าแซงมนุษย์ไปในเร็ววัน แต่ปัญญาของมนุษย์นั้นก้าวล้ำปไกลกว่าหุ่นยนต์ AI ใดจะตามทันเช่นกัน

เพราะ AI นั้นต้องใช้ Data ในการเรียนรู้ และการยิ่งจะฉลาดได้ก็ยิ่งต้องใช้อภิมหาข้อมูลหรือ Big Data แล้วพัฒนาตัวเองไปทีละขั้น แต่กับมนุษย์นั้นสามารถดวงตาเห็นธรรมจนเกิดการเปลี่ยนแปลงแบบฉับพลันได้ในชั่วเสี้ยววินาที เฉกเช่นองคุลิมาลที่ได้รับแค่ mini data หรือคำเทศนาไม่กี่ประโยคจากพระพุทธเจ้าจนพลิกจากมหาโจรบาป กลายเป็นพระอรหันต์

ดังนั้นมนุษย์ยุคใหม่ในวันนี้ อาจไม่ต้องศึกษาทักษะความรู้ใหม่ๆมากนัก ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของ AI ให้ทำในสิ่งที่ถนัด คือเรียนรู้เรื่องต่างๆเพื่อช่วยให้ชีวิตเราง่ายขึ้น ส่วนเราก็จะได้กลับไปเรียนรู้ถึงความเป็นมนุษย์ข้างใน เพราะนี่ไม่ใช่หน้าที่ของ AI แต่อย่างใด

สิ่งที่ก้าวล้ำหน้ากว่าปัญญาประดิษฐ์ AI (Artificial Intelligence) ก็คือ “ปัญญาสถิต” ที่อยู่ในจิตใจและกายเราที่เรียกว่า BI (Built-in Intelligence สิ่งนี้ไม่ต้องเทคโนโลยีล้ำหน้าระดับควอนตัมใดๆ แค่รับรู้ถึงลมหายใจในปัจจุบันขณะก็พอ

สรุปหนังสือ PRESENT ปัญญาจักรวาล

เจ้าสวัสธนินทร์เคยบอกกับคุณภิญโญว่า “การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีมีอิทธิพลเหนือกว่าดวงชะตา เราจึงไม่อาจพึ่งพาซินแสในการรับมือกับกระแสเหล่านี้ได้”

นั่นเลยเป็นเหตุว่าทำไมคนระดับเจ้าสัวธนินทร์ถึงยังแสวงหาความรู้ใหม่ๆตลอดเวลา หาเวลาสนทนากับคนจากทุกวงการทั่วโลก

แต่ที่พูดถึงเจ้าสัวธนินทร์ไม่ได้บอกว่าให้คุณต้องรวยและประสบความสำเร็จทางธุรกิจมากมายเหมือนเค้า เพราะคนเราต่างก็มีเป้าหมายในชีวิตต่างกัน และการจะไปให้ถึงเป้าหมายได้นั้นก็ต้องมีกลยุทธ์ หรือ Life Strategy ที่มาจาก 3 ปัจจัยหลัก คือ “เวลา” “ปัญญา” และ “พลังงาน” เราจะใช้มันอย่างไร และเพื่ออะไร

แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดในชีวิตก็คือ “เวลา” และเวลาก็กลายเป็นความหรูหรา สำหรับผู้ที่รู้ค่าและได้ครอบครอง เพราะแม้แต่มหาเศรษฐีผู้ยิ่งใหญ่ก็ใช่ว่าจะได้เป็นเจ้าของเวลาที่แท้จริง

เพราะลาภที่ยิ่งใหญ่ของชีวิตหาใช่ลาภยศ หากแต่เป็นสุขภาพที่ดีและความสบายใจ พรที่วิเศษสำหรับมนุษย์หาใช่พรใด หากแต่คือการนอนหลับได้อย่างผ่อนคลายทุกค่ำคืน

คุณคงเคยรู้จักคนรวยๆมีชื่อเสียงมากมายหลายคน ที่ไม่สามารถนอนหลับได้เต็มอิ่ม ไม่สามารถอยู่กับช่วงเวลานั้นได้เต็มที่ใช่มั้ยครับ

อีกหนึ่งสิ่งสำคัญของชีวิตคือการหาจุดสมดุลให้เจอ พระกฤษณะมิได้ละวางทางโลกโดยสิ้นเชิงและปลีกวิเวกไปอยู่ป่า แต่พระองค์ทรงแสดงธรรมด้วยการใช้ชีวิตอย่างเต็มเปี่ยมความหมายต่อทางโลก แต่พระองค์ก็ไม่ได้ฝักใฝ่ชื่อเสียง อำนาจ เงินตรา จึงทำให้ทุกกิจการนานนาคือความรื่นรมย์ เสมือนดำรงตนอยู่ในสรวงสวรรค์

ผมเคยอ่านข้อความแบบนี้เจอจากหนังสือชีวประวัติของชายผู้ได้รับรางวัลโนเบลที่อารมณ์ดีและตลกที่สุด Richard Feynman

เค้าบอกว่า อยากให้เราทุกคนได้ทำในสิ่งที่เราคิดว่าถูก โดยไม่ต้องกังเวลเรื่องชื่อเสียงเงินทอง

แต่เหมือนว่าเราส่วนใหญ่ต่างกังเวลเรื่องนี้มาเป็นอันดับหนึ่ง ทำให้เหมือนมีเท่าไหร่ก็ไม่พอ ยิ่งมีพร้อมยิ่งรู้สึกเหมือนต้องการเพิ่ม

เพราะหากแต่มนุษย์ยุค AI เอาแต่มุ่งหน้าทำงานหาเงิน ชื่อเสียง อำนาจ อันเป็นมายากันอย่างคลุ้มคลั่ง เฝ้ามองชีวิตที่เป้าหมายระยะสั้นที่ยอดกำไรทุกไตรมาส จนทำให้พลาดต่อความยิ่งใหญ่ของชีวิต พลาดต่อความสวยงามของจักรวาล กว่าจะรู้ตัวอีกทีเวลาก็เหลือน้อยกว่าที่คิด และก็ต้องมานั่งนึกเสียดายกันถ้วนหน้า

สุดท้ายหนังสือเล่มนี้บอกให้ผมรู้ว่า ผมควรใช้เวลาศึกษาความหมายของชีวิตให้มากขึ้น อ่านปรัชญาเรียนรู้จากนักปราชญ์ให้ลึกซึ้งขึ้น เพราะชีวิตนั้นจะยาวกว่าที่คิด เราจะต้องมีชีวิตกันเกือบ 100 ปี แผนการใช้ชีวิตแบบเดิมไม่เพียงพออีกต่อไป เราต้องเรียนรู้ใหม่ทุกช่วง 10-20 ปี และก็มีแนวโน้มว่าการเรียนรู้ใหม่จะเร็วขึ้นทุกทีตามโลกเทคโนโลยีที่ไม่เคยช้าลง

อย่าปล่อยให้ชีวิตว่างเปล่าเพราะเอาแต่จะวิ่งตามโลกให้ทัน หาโลกใบเล็กของตัวเองให้เจอแล้วสนุกไปกับกระแสของโลกทุกวันจะดีกว่า สำหรับคุณไม่รู้ แต่สำหรับผมๆคิดแบบนี้ในตอนนี้ครับ

สรุปหนังสือ PRESENT ปัญญาจักรวาล

อ่านแล้วเล่า เล่มที่ 37 ของปี 2019

สรุปหนังสือ PRESENT ปัญญาจักรวาล
ภิญโญ ไตรสุริยธรรมา เขียน
สำนักพิมพ์ openbooks

อ่านครั้งแรกเมื่อ 2019 06 18

สนใจสั่งซื้อได้ที่ https://readery.co/9786167982359

อ่านสรุปหนังสือแนวนี้เพิ่มเติม https://www.summaread.net/?s=%E0%B8%A0%E0%B8%B4%E0%B8%8D%E0%B9%82%E0%B8%8D